uitdagingen in de zorg: omgaan met patiënten met beperkte gezondheidsvaardigheden

Categorie: Partners Datum: 29/11/2018

In opdracht van ZonMw hebben Nivel en Amsterdam UMC (AMC Sociale Geneeskunde) onderzocht welke uitdagingen zorgverleners in de eerste en tweede lijn ervaren in het contact met patiënten met beperkte gezondheidsvaardigheden.

 


Bijna drie op de vier zorgverleners wordt regelmatig geconfronteerd met uitdagingen in het contact met patiënten met beperkte gezondheidsvaardigheden.

 

Uitdagingen voor de zorgverleners

Zorgverleners – huisartsen, medisch specialisten, praktijkondersteuners, verpleegkundigen, fysiotherapeuten en andere – noemen verschillende uitdagingen in het contact met mensen met beperkte gezondheidsvaardigheden. De vijf belangrijkste zijn:

  1. De patiënt laat de beslissing bij mij.
  2. De patiënt kan de zorgvraag of de klachten niet duidelijk verwoorden tijdens het consult.
  3. De patiënt volgt mijn adviezen, bijvoorbeeld over leefstijl of medicatie, niet of onjuist op.
  4. De patiënt komt niet of te laat op de gemaakte afspraak.
  5. De patiënt laat niet merken wat hij of zij wil.

 

Weinig aandacht voor beperkte gezondheidsvaardigheden in de zorg

Een aanzienlijk deel van de zorgverleners, 40 tot 50%, houdt in de communicatie niet specifiek rekening met mensen met beperkte gezondheidsvaardigheden. De redenen hiervoor zijn divers en hebben vooral te maken met de volgende factoren:

  • Zorgverleners herkennen beperkte gezondheidsvaardigheden bij de patiënt niet.
  • Zorgverleners zijn zich niet bewust van het probleem.
  • Zorgverleners zijn onvoldoende op de hoogte van beschikbare methoden om het probleem aan te pakken.
  • Zorgverleners hebben het gevoel dat ze te weinig tijd hebben.

     

Terugvraagmethode als oplossing

Om de communicatie in de spreekkamer te verbeteren is het essentieel dat patiënten de informatie en het advies begrijpen. Zorgverleners hebben zelf de ‘terugvraagmethode’ (teach back method) genoemd als de meest aanbevolen strategie om na te gaan of dit ook inderdaad het geval is. Hierbij vraagt de zorgverlener de patiënt om in zijn eigen woorden te vertellen wat er zojuist besproken is.
Pharos heeft in het kader van het onderzoeksproject een interventie ontwikkeld om de terugvraagmethode te bevorderen, bestaande uit een training en een aantal hulpmiddelen.
99% van de zorgverleners zou de terugvraagmethode aanbevelen. 

 

Lees het volledige onderzoeksrapport op de website van Nivel
Download: Beter omgaan met beperkte gezondheidsvaardigheden in de curatieve zorg: kennis, methoden en tools

Bekijk meer

Goed Geslapen, toevoeging aan methode Succes!

Nieuws oktober 2018

Onderzoek 'Gezondheidsvaardige organisaties'